Varis Tedavisi

Özellikle akşamları ağrı ve ağırlık duygusu yaşıyorsanız, bacak bölgenizde kılcal damar oluşumları, ayak bileklerinizde mor leke ve şişlik varsa, cildinizde kuruluk, kızarıklık ve kaşıntı hissediyorsanız, cilt altı kanamalarınız oluyor ve iyileşmesi uzun sürüyorsa kesinlikle bir kalp damar uzmanına başvurmalısınız.

Varis nedir?

Toplardamarlarınızda kanın kalbinize doğru akışını sağlayan tek yönlü valfler bulunmaktadır. Bu valfler hasarlı ya da zayıfsa görevini iyi yapamaz ve artan kan damarlarınızda toplanır.

Bu durum damarların şişmesine neden olur ve varisli damarlara sebep olabilir. Bacak toplardamarlarının genişlemesi ve uzaması ile büklümlü bir hale gelmesi varis olarak tanımlanır.

Varissiz bacaklar

Varis neden olur?

  • Kalıtımsal olarak yatkınlık bulunması
  • Devamlı olarak uzun süre ayakta durmak
  • Hamilelik, doğum kontrol hapı kullanımı, hormonal nedenler
  • Aşırı şişmanlık
  • Bacaklarda ameliyat ya da kaza nedeniyle hasar oluşması
  • Diğer hastalıkların varlığı (Karın içi basıncı arttıran hastalıklar, tümörler ve benzeri)

Varisin belirtileri nelerdir?

  • Bacakta özellikle akşam ve efor harcandıktan sonra ağrı, halsizlik ve ağırlık hissi
  • Ciltte kılcal damar oluşması
  • Ayak bileklerinde şişlik ve mor lekeler
  • Staz dermatit ya da venöz egzama olarak adlandırılan ciltte kızarıklık, kaşıntı ve kuruluk
  • Cilt altında kendiliğinden ya da bazen çok küçük çarpmalarda dahi oluşan, iyileşmesi uzun süren kanamalar
  • Bazı hastalarda cilt altındaki yağ tabakasının sertleşmesine bağlı olarak ayak bileğindeki ciltte çökme
  • Bazı vakalarda mevcut tabloya ilave olarak huzursuz bacak sendromu

Varisin Evreleri

Varisin evrelerini gösteren illustrasyon

4 çeşit varis vardır;

Örümcek Ağı

Telanjiektazi denilen bu damarlar cilt yüzeyinde yerleşim gösterir. 1 mm. ya da daha küçük çapta olurlar. Elle hissedilmezler. Çoğunlukla kırmızımsı renktedirler. Bölgesel olarak yıldız veya örümcek ağına benzer şekilde yaygın çizgisel oluşumlardır ve tüm bacağı sarabilirler.

Retiküler Varisler

4 mm.’den küçük çapta, ciltten hafif kabarık, mavimsi renkte, dokunarak zor hissedilebilen varislerdir.

Büyük Toplardamar Varisleri (Safen ven varisleri)

3 mm.’den büyük çaptadırlar. Küçük ve büyük safen venleri boyunca büyük geniş kıvrımlar oluşturan, dokunarak ve gözle kolaylıkla fark edilebilen varislerdir. Cilt altında bulundukları için genellikle deri rengini değiştirmezler fakat damarın yeşilimsi renginin yansıması görülür. Ciltten kabarık olup, ayakta durmayla belirginleşirler. Yatarak bacakları yukarı kaldırdığınızda kaybolurlar.

Derindeki Büyük Damar Varisleri

Bu toplardamarlar bacağın derin tabakasında bulunurlar. Bu nedenle varisler dışarıdan görünmez ama bacakta ödem ve dolaşım bozukluğu oluşumuna yol açabilirler.

Varis teşhisi nasıl yapılır?

Hasta öncelikle muayene edilir. Ses dalgaları prensibi ile çalışan el dopleri tetkiki ve renkli dupleks ultrasonografi ile %99’lara varan teşhis olanağı sağlayan kişiye özgü varis haritası çıkarılır.

Yapılan incelemelerle damar ve derin damarlar hakkında çapları, içindeki kapakçıkların fonksiyonları, geçen kanın hareketleri gibi çok önemli bilgilere ulaşılır.

Varis tedavisi nasıl yapılır?

Skleroterapi Yöntemi ile Varis Tedavisi

Halk arasında iğne tedavisi olarak da bilinir. 80 yılı aşkın zamandır uygulanmakta olan yöntemde çok ince uçlu iğneler ile damar içine sklerozan madde (genellikle sodyum klorür) enjekte edilir. Bu madde damarın iç yüzeyinde hasar yaratıp duvarlarının yapışmasını sağlar.

Yapışan duvarlardan artık kan geçmediği için damar görünmez hale gelir ve zaman içinde vücut tarafından emilerek yok edilir.

Merak duyulan konu, bu damarları yok etmenin vücudumuz için sakıncası olup olmadığı. Bunlar normalde insanlarda bulunmaması gereken ve bir işlevi olmayan damarlar olduğu için, yok edilmeleri zararlı değil.

Skleroterapi seansları 10-15 dakika sürer ve genellikle 1 hafta arayla uygulanır. Her bir seansta yok edilen damarların oranı, çaplarına, ilaç miktarına ve kişinin genel durumuna göre değişir.

Tedavi sonrası hafif basınçlı özel bir çorap giyilir ve 15-20 dakika yürünmesi gerekir. Özel çorap 3 gün süreyle banyo dışında sürekli giyilmelidir.

Tedavinin hemen ardından ilgili damarlarda kabarıklık görülür. Sonradan bu bölgede zamanla azalarak yok olacak olan morluklar ve nadiren de kabuklanma oluşabilir.

Skleroterapi yöntemiyle istenmeyen damar oluşumlarının % 60-80’i yok edilebilir. Kılcal damarlar 3-6 hafta, büyük damarlar ise 3-4 ay içinde yok olurlar. Hastaların sadece yüzde 10’unda tedaviye yanıt alınamayabilir. Bu kişilerde tedavinin tekrarlanması gerekebilir.

Radyofrekans ile varis tedavisi

Bu yöntem ile hastanın diz seviyesinden bir iğne ile damara girilerek şikâyete yol açan damar hastaya kesi yapmadan vücudun içerisinde kurutulur. Özellikle büyük damarların içine kateter (tel) gönderilerek radyofrekans enerjisi ile yakılması tekniğidir.

Ayrıca kılcal varislerin de cilt üzerinden yine radyofrekans enerjisi ile yakılması sağlanır. Skleroterapiye uygun olmayan çok ince kılcal damarlar bile bu yöntem ile yok edilebilir.

Lazer ile varis operasyonu

Lazer ile uygulanan bu yöntemde, yüzeysel toplardamarın içine bir iğne yardımıyla sokulan ve yüksek ısı veren bir kateter kullanılır. Bu sayede damar içeriden yakılarak kapanması sağlanır. Her hangi bir kesi uygulanması gerekmez.

Geleneksel varis cerrahisi

Klasik cerrahi tedavi yönteminde (Stripping), yüzeysel toplardamar ayak bileği ve kasıkta açılan kesilerden yararlanarak boylu boyunca çıkarılır. Genellikle ilave olarak diz altı bölgedeki genişlemiş yan dallar (pakeler) ayrı kesilerle temizlenir.

Operasyon genel anesteziyle yapılır ve yaklaşık 45 dakika sürer. Hasta genellikle bir gece hastanede kalır. Aynı gün ayağa kalkabilir ve yürüyebilir. Bir hafta süreyle fazla aktiviteden kaçınılması önerilir.

Varis gelişimi nasıl engellenir?

Varis oluşumundan önce ya da erken evrede, egzersiz yapmak, bacaklarınızı kaldırmak ya da varis çorapları giymek gibi önlemlerin yardımı olabilir. Ancak damarlarınızın görünümü ve hisleriniz hakkında endişeleriniz varsa mutlaka bir uzmana görünmelisiniz.

Varis konusunda alınabilecek bazı önlemler:

  • Uzun süre ayakta durmaktan kaçınmak
  • Hamilelikte koruyucu varis çorabı giymek
  • Düzenli olarak yürüyüş yapmak
  • Akşamları yarım saat kadar bacaklarınızı yukarı kaldırmak
  • Aşırı sıcaktan kaçınmak
  • Bacaklarınızı soğuk suyla yıkamak
  • Hormon ilaçları kullanmaktan kaçınmak
  • Fazla kilo almamak

Varisler ne gibi sorunlara yol açar?

Genellikle varisli damarların büyük bir kısmı iyi huyludur. Çok ciddi varisler ise bulunduğu bacakta dolaşım bozukluğuna bağlı olarak ciddi sorunlar oluşturabilirler.

Ağrı, yorgunluk hissi, uzun süre ayakta duramama ya da yürüyememeye sebep olarak iş gücünde ve yaşam kalitesinde azalmaya yol açarlar.

Özellikle ilerleyen yaşlarda küçük çarpmalarla dahi ciddi kanamalar oluşabilir. Tromboflebit olarak adlandırılan damar içinde pıhtı oluşmasına neden olabilirler. Bu durum çoğunlukla yüzeysel damarlarda görülür, fakat derin damarlar da etkilenirse akciğer ambolisi gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Oluşabilecek ülserler enfeksiyona yol açabilirler ve bu durum yaşam kalitesinde bozulmaya neden olur. Çok ender de görülse, ülserlerin kansere dönüşme olasılığı söz konusudur.

Sıkça Sorulan Sorular:

Varis Evreleri Nelerdir?

Muayene bulguları, ciltteki değişiklikler ve damardaki yapısal bozukluğa göre varisin evreleri şöyledir:

0-Ciltte gözle görülen bir durum yok ama şikâyetler var
1-Örümcek ağı görünümlü kılcal damarlar
2-Cilt üstünde kabarmış varis damarları
3-Bacak alt yarısında şişlik ve ödem
4-Cilt değişiklikleri ve renk değişimi, egzama
5-İyileşebilen varis yaraları
6-Zor iyileşen açık varis yarası, aktif ülserler

Kadınlarda neden daha sık görülüyor?

Varis kadınlarda hormonların etkisi ve gebelik nedeniyle daha sık görülmektedir. Hamilelikte meydana gelen hormonal değişiklikler, artan sıvı miktarı ve bebeğin karın içine yaptığı baskı, toplardamarlardaki basıncı arttırıp varis oluşumuna sebep olmaktadır. Ayrıca doğum kontrol hapları da toplardamarlarda pıhtı oluşumuna sebep olabilmektedir.

Erkeklerde de Varis Olur Mu?

Genel kanı varisin bir kadın rahatsızlığı olmasıdır. Ancak kadınlara oranla daha az görülse de erkeklerde de bulunur. Varisin sebeplerinde genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam ve aşırı kilo ilk sıralardadır.

Tedavi Sonrası Varisin Tekrarlama İhtimali Var Mı?

Hastalığın yapısal olması nedeniyle, özellikle kılcal varislerde tedavi edilen alanın dışında kalan bölgelerde yeni oluşumlar görülebilir. Ana yüzeysel toplardamar tedavisinde ise, ameliyat öncesi hastalıklı damarların ultrasonografi ile tam olarak belirlenmesi, doğru tedavi edilmesi ve takibi sayesinde tekrarlama son derece nadir görülebilir.

Varis Çorabı Nedir?

Varis çorapları doğru kullanıldığı zaman mevcut varislerin ilerlemesini yavaşlatır ve tedavi edilmiş olan varisin daha hızlı ve kalıcı olarak iyileşmesine katkıda bulunur. İş ya da sosyal yaşantınız icabı uzun süre ayakta duracağınız zaman çorabınızın ayağınızda olması gerekir. Bu özel çoraplar varislere bağlı şikâyetlerinizi azaltıp ve yaşam kalitenizi arttırır.
Günümüzde varis çoraplarının mevsime göre farklı dokumalarda üretilenleri, hava dolaşımı dengelenip, terletmeyen özellikte olanları mevcuttur.

;